BookStation

 Ο όρος ερημοποίηση δεν θα πρέπει να συγχέεται με τη δημιουργία ερήμων. Συχνά, ο όρος αυτός παραπλανητικά παραπέμπει στην εξάπλωση των ερήμων και στην κάλυψη όλο και περισσότερο γόνιμων εκτάσεων με άμμο. Στην πραγματικότητα, το φαινόμενο που παρατηρείται στις έρημους είναι η περιοδική εξάπλωση και συρρίκνωσή τους, που συνδέεται άμεσα με τις διακυμάνσεις των βροχοπτώσεων και του τοπικού κλίματος. Αντιθέτως, η ερημοποίηση είναι η διαδικασία σύμφωνα με την οποία η γόνιμη γη υποβαθμίζεται και σταδιακά εξαφανίζεται, αφήνοντας κηλίδες απογυμνωμένων περιοχών που εξαπλώνονται και πιθανώς να ενοποιούνται, διαμορφώνοντας περιοχές μικρής παραγωγικότητας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1
Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 2
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 6
Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 9
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 11
ΚΛΙΜΑ 11
Βροχόπτωση 11
Eκθεση της κλίσης 13
Δείκτης ξηρότητας 14
ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ 15
ΈΔΑΦΟΣ 16
Κοκκομετρική σύσταση 17
Βάθος του εδάφους 18
Μητρικό υλικό 19
Πετρώδες του εδάφους 20
ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ 22
ΒΛΑΣΤΗΣΗ 25
Ευαισθησία στην πυρκαγιά 26
Προστασία του εδάφους στη διάβρωση 27
Ανθεκτικότητα στη ξηρασία 29
Φυτοκάλυψη 31
?ΝΘΡΩΠΟΣ 32
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΗΣ 37
ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ 37
Υδατική διάβρωση 38
Μηχανική διάβρωση 42
Αιολική διάβρωση 48
Επιπτώσεις από τη διάβρωση 49
ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ 50
ΑΛΑΤΩΣΗ ? ΑΛΚΑΛΙΩΣΗ 53
Η αλάτωση των εδαφών στην Ελλάδα 54
Συνθήκες σχηματισμού των αλατούχων εδαφών 56
Τυπικά συστήματα διαχείρισης 57
ΟΞΙΝΙΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ 59
ΧΗΜΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ 59
Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΓΗΣ 60
Η ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ 65
Γενικά 65
Κλιματικές συνθήκες 66
Αντοχή των δασών στην ξηρασία 68
Πυρκαγιές και καταστροφή των δασών 69
Η παραγωγικότητα των δασών 70
Η επίδραση της βόσκησης 71
Ο ρόλος της διαχείρισης των δασών 72
Η κατάσταση παγκοσμίως 73
Η επίδραση της πληθυσμιακής αύξησης 74
Αποψίλωση και μεταβολή του κινδύνου διάβρωσης 75
Αλληλεπίδραση μεταξύ των δεικτών αποψίλωσης 76
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ 79
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 79
ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ 80
Κρίσιμες 80
Ευαίσθητες 80
Δυνητικές 81
Μη απειλούμενες 81
ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ 81
Ποιότητα εδάφους 82
Ποιότητα κλίματος 84
Ποιότητα βλάστησης 86
Ποιότητα διαχείρισης 87
Ορισμός των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών στην ερημοποίηση 88
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΕΠ 89
Εφαρμογή της μεθόδου 89
ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΤΩΝ ΠΕΠ 93
Κρίσιμες ΠΕΠ 94
Ευαίσθητες ΠΕΠ 95
Δυνητικές ΠΕΠ 96
Μη απειλούμενες περιοχές 96
ΣΧΕΣΗ ΠΕΠ ΚΑΙ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ 97
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΗΣ 99
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 99
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ 102
Κοινωνικο-οικονομικοί δείκτες 102
Δείκτες διαχείρισης της γης 113
Δείκτες που σχετίζονται με την πολιτική 129
ΧΡΗΣΗ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 132
Ελαιώνες 136
Σιτηρά 141
Αμπελώνες 147
βοσκότοποι 151
Δάση πεύκης 157
Δάση φυλλοβόλου δρυός 162
Αλατούχα εδάφη 168
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ 171
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ 171
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ 177
ΡΥΘΜΟΣ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΒΑΘΜΟΣ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΕΔΑΦΟΥΣ 181
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ 186
Εφαρμογή στη λεκάνη απορροής Σεκανίων (Ζάκυνθος) 186
ΡΥΘΜΟΣ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 190
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ 193
ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ 194
ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 195
ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΑ ΔΑΣΗ 198
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 199
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 200
Ελληνόγλωσση 200
Ξενόγλωσση 200
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 215
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ 215
Κίνδυνος ερημοποίησης από αλάτωση εδάφους 215
Κίνδυνος ερημοποίησης από διάβρωση εδάφους 218
Ευρετήριο 224