NEWSLETTER

Συπληρώστε το email σας
για να λάβετε τις προσφορές
και τα νέα της Bookstation

Κατηγορίες / . / Έλληνες Εκδότες / Εκδόσεις Τζιόλα / Τσότρα / Περιφερειακή Οικονομική και Χωρική Ανάλυση

SΜΑSΗ CUΤ ΡΒ

Περιφερειακή Οικονομική και Χωρική Ανάλυση
Καρκαλάκος Σ.

Εκδόσεις
Κεντρική-Διάθεση Bookstation.gr

ISBN: 978-618-5066-98-7
Σελίδες: 446
Σχήμα: 21cm x 29cm
Εξώφυλλο: Χαρτόδετο
Ημερομηνία έκδοσης: 2017

Τιμή | 60 €

προσθήκη στο καλάθι

 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ 1.1 Εισαγωγή ............................................................................................... 1 1.2 Εγκατάσταση οικονομικής δραστηριότητας .............................................. 4 1.3 Μέγιστο Κέρδος και Εξωτερικότητες ......................................................... 7 1.3.1 Πλαίσιο χωρικής εγκατάστασης ............................................................... 9 1.3.2 Μακροοικονομικοί παράγοντες και επιλογή του τόπου εγκατάστασης ...... 10 1.3.3 Μικροοικονομικοί παράγοντες και επιλογή του τόπου εγκατάστασης ....... 20 1.4 Χωρικό Σχέδιο Ανάλυσης κόστους ? οφέλους ......................................... 21 1.4.1 Χάρτης χωρικού σχεδιαστικού ισοζυγίου (spatial planning balance sheet) .......................................................... 22 1.4.2 Πίνακας επίτευξης χωρικών στόχων (spatial goals achievement matrix) . 23 1.4.3 Ισοζύγιο κριτηρίων (check list of criteria) .............................................. 25 1.4.4 Μέθοδος πολυκριτηριακής ανάλυσης .................................................... 25 1.4.5 Η μέθοδος πολυκριτηριακής ανάλυσης με τη χρήση εναλλακτικών σεναρίων (Regime Analysis) .................................................................. 27 1.4.6 Κριτήρια αξιολόγησης ........................................................................... 29 1.4.7 Κλίμακες μέτρησης των κριτηρίων ........................................................ 30 1.5 Η μέθοδος SWOT σε περιφερειακό επίπεδο ........................................... 31 1.6 Συμπεράσματα..................................................................................... 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2.1 Εισαγωγή ................................................................................................ 36 2.2 Κατηγορίες μοντέλων στο σχεδιασμό των οικονομικών δραστηριοτήτων .... 38 2.2.1 Μοντέλα σύμφωνα με τη θεωρία των κεντρικών τόπων ............................ 38 2.2.2 Μοντέλα βαρύτητας ............................................................................. .39 vi 2.2.3 Μοντέλα αποδοτικότητας ....................................................................... 39 2.3 Μεταφορές ........................................................................................... 39 2.3.1 Η διαδικασία σχεδιασμού στις μεταφορές .............................................. 40 2.4 Περιφερειακές πολιτικές για τοπικές περιοχές........................................ 48 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 3.1 Εισαγωγή ............................................................................................ .57 3.2 Το υπόδειγμα θέσης-παραγωγής του Weber ........................................... 58 3.2.1 To κόστους μεταφοράς του προϊόντος και η θέση της επιχείρησης ........... 61 3.2.2 Μεταβολές τιμών των εκροών ................................................................. 62 3.2.3 Νέες πηγές εισροών και νέων αγορών ..................................................... 65 3.3 Το υπόδειγμα θέσης-Παραγωγής του Moses ........................................... 66 3.4 Η χωρική μονοπωλιακή δύναμη της επιχείρησης ................................... 69 3.4.1 Το υπόδειγμα του Hotelling .................................................................. 71 3.4.2 Συμπεριφορική θεωρία της επιχείρησης ............................................... 77 3.5 Η Πολιτική Ενεργοποίησης του Ενδογενούς Δυναμικού της Περιφέρειας .81 3.6 Η διάσταση των τοπικών αγορών εργασίας ............................................... .84 3.7 Η συμβολή της Δημόσιας Διοίκησης στην τοπική ανάπτυξη ...................... 86 3.8 Εμπειρική επισκόπηση της τοπικής ανάπτυξης ........................................ 91 3.9 Κοινοτική Πολιτική και Τοπική Ανάπτυξη ................................................ 92 3.10 Συμπεράσματα .................................................................................... 100 ΜΕΡΟΣ Β΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΧΩΡΟ 4.1 Εισαγωγή ............................................................................................. 101 4.2 Αποδόσεις κλίμακος στο χώρο ............................................................... 102 4.2.1 Ιστορική αναδρομή των οικονομιών χωρικής συγκέντρωσης ................... 103 vii 4.3 Κατηγορίες οικονομιών χωρικής συγκέντρωσης ...................................... 106 4.4 Εναλλακτικές μορφές χωρικών οικονομικών συγκεντρώσεων ................... 108 4.4.1 Το υπόδειγμα του πόλου ανάπτυξης ..................................................... 108 4.4.2 Το υπόδειγμα της θερμοκοιτίδας .......................................................... 109 4.4.3 Το υπόδειγμα του κύκλου ζωής ............................................................ 110 4.4.4 Το υπόδειγμα του Porter ..................................................................... 111 4.4.5 Το υπόδειγμα των νέων βιομηχανικών περιοχών.................................... 111 4.5 Δραστηριοτήτων, μορφές επιχειρήσεων και συναλλαγές ......................... 112 4.6 Κατηγορίες χωρικών δραστηριοτήτων ...................................................... 115 4.6.1 Χωρική τιμολόγηση και διασπορά των επιχειρήσεων ............................ 115 4.6.2 Ανάλυση των διασυνδέσεων και λόγοι αξίας-βάρους των προϊόντων ......... 116 4.6.3 Ο κανόνας σειράς-μεγέθους (The Rank-Size Rule) ................................ 117 4.7 Η μέτρηση της χωρικής συγκέντρωσης και της περιφερειακής διαφοροποίησης ................................................................................. 119 4.8 Οικονομική γεωγραφία και χωρικές συγκεντρώσεις ............................... 121 4.9 Συμπεράσματα.................................................................................... 124 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΕΣ 5.1 Εισαγωγή ........................................................................................... 126 5.2 Το υπόδειγμα του von Thunen ............................................................ 127 5.2.1 Εφαρμογή υποδείγματος von Thunen .................................................. 127 5.2.2 Ανταγωνισμός συντελεστών παραγωγής στο υπόδειγμα του von Thunen 128 5.3 Η έννοια του περιφερειακού πολλαπλασιαστή ...................................... 129 5.3.1 Ο πολλαπλασιαστής σε πολυπεριφερειακό σύστημα .............................. 131 5.3.2 Το περιφερειακό υπόδειγμα οικονομικής βάσης ................................... 133 5.4 Το υπόδειγμα εισροών-εκροών ............................................................... 135 5.5 Το πολυπεριφερειακό υπόδειγμα εισροών ? εκροών................................. 139 5.6 Περιφερειακό υπόδειγμα και πολιτική .................................................. .143 5.6.1 Δευτερογενή περιφερειακά υποδείγματα (Non ? Survey I-O methods) .... 143 5.6.2 Μικτά περιφερειακά υποδείγματα (Partial ?Survey models) .................. 146 viii 5.7 Εφαρμογές περιφερειακών τεχνολογικών συντελεστών ........................... 147 5.7.1 Τεχνολογικοί συντελεστές και περιφερειακή ζήτηση προϊόντος ............... 148 5.7.2 Περιφερειακοί πολλαπλασιαστές .......................................................... 150 5.8 Περιφερειακή κατανομή εισοδήματος ................................................... 156 5.9 Συμπεράσματα ................................................................................... .160 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΣΤΙΚΗ ΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 6.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 161 6.2 Αστικό περιβάλλον και παράγοντες επήρειας ........................................ 162 6.2.1 Επένδυση σε κτιριακή εγκατάσταση ..................................................... 163 6.2.2 Υποκατάσταση εναλλακτικών λύσεων και γαιοπρόσοδος ........................ 164 6.2.3 Χωρική μίσθωση εγκαταστάσεων........................................................... 165 6.3 Αστικό νοικοκυριό και κατοικία ............................................................ 166 6.3.1 Γραμμική Καμπύλη τιμών κατοικίας (χωρίς υποκατάσταση) .................. 166 6.3.2 Γραμμική Καμπύλη τιμών κατοικίας (με υποκατάσταση) ....................... 168 6.4 Πλειοδοσία προσόδων ........................................................................... 168 6.4.1 Σταθερές αναλογίες των παραγωγικών συντελεστών ................................ 169 6.4.2 Υποκατάσταση παραγωγικών συντελεστών ............................................. 169 6.4.3 Πυκνότητα πληθυσμού ........................................................................ 169 6.5 Χρήση γης και οικονομική δραστηριότητα ............................................ 171 6.5.1 Η πλειοδοτική γαιοπρόσοδος για τις επιχειρήσεις ................................. 171 6.5.2 Η πλειοδοτική γαιοπρόσοδος για τα νοικοκυριά ................................... 171 6.6 Η φορολόγηση της γης ......................................................................... 172 6.7 Αστική διάχυση ................................................................................... 173 6.8 Προβλήματα της αστικής διάχυσης ...................................................... 175 6.9 Πολιτικές διαχείρισης της αστικής διάχυσης ......................................... 175 6.10 Συμπεράσματα .................................................................................... 177 ix ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 7.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 179 7.2 Επίδραση υποδομών ........................................................................... 180 7.3 Μοντέλα Περιφερειακής Ανάπτυξης ...................................................... 181 7.3.1 Ωφέλειες και κόστη των περιφερειακών μοντέλων .................................. 184 7.3.2 Κατηγορίες επιδράσεων των περιφερειακών μοντέλων ............................ 185 7.4 Οικονομικές επιπτώσεις και αλληλεξάρτηση περιφερειακών επενδύσεων 187 7.5 Ενδογενής ανάπτυξη και διάχυση ........................................................ 189 7.6 Περιφερειακή κοινωνική ευημερία ....................................................... 192 7.7 Συμπεράσματα.................................................................................... 193 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 8.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 196 8.2 Τοπικότητα και παραγωγικοί συντελεστές ............................................. 199 8.3 Καινοτομία και τοπικότητα οικονομικών δραστηριοτήτων ...................... 201 8.4 Τεχνολογία, οικονομίες κλίμακας και συμπλέγματα επιχειρήσεων ........ 205 8.5 Δίκτυα και περιφερειακή τεχνολογική πρόοδος ..................................... 207 8.6 Περιφερειακή ανταγωνιστικότητα ........................................................ .209 8.7 Χωρική διάχυση και κατανομή της τεχνολογίας .................................... 210 8.8 Επιχειρηματικότητα και ανάπτυξη ....................................................... 212 8.9 Περιφέρεια και ανθρώπινο κεφάλαιο .................................................... 214 8.10 Περιφερειακή πληθυσμιακή πυκνότητα ................................................ 217 8.10.1 Αποδοτικότητα και εκπαίδευση .......................................................... 217 8.10.2 Εμπειρία του προσωπικού και παραγωγικότητα .................................. 219 8.10.3 Καμπύλη μάθησης των εργαζομένων σε μια περιφέρεια ....................... 219 8.11 Συμπεράσματα .................................................................................. 220 x ΜΕΡΟΣ Γ΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΧΩΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ 9.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 222 9.2 Χωρικά δεδομένα ................................................................................ 223 9.2.1 Ορισμός .............................................................................................. 223 9.2.2 Ποσοτικοποίηση γεωγραφικών διαστάσεων ............................................ 224 9.3 Διάκριση χωρικών σχέσεων .................................................................. 225 9.4 Αστικός Σχεδιασμός και Διαχείριση Έργων ............................................ 230 9.5 Χωρική συλλογή .................................................................................. 233 9.6 Κριτήρια και διαδικασία αποφάσεων στο χώρο ...................................... 235 9.7 Συμπεράσματα .................................................................................... 237 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΧΩΡΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΚΑΙ ΜΗΤΡΕΣ ΓΕΙΤΝΙΑΣΗΣ 10.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 239 10.2 Δείκτες καθολικής και τοπικής χωρικής συσχέτισης .............................. 240 10.3 Καθολικές και τοπικές εξωτερικότητες (αλληλοεξαρτήσεις) .................... .246 10.4 Τοπικά εμπειρικά μοντέλα ................................................................... 247 10.5 Συμπεράσματα .................................................................................... 249 ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 11.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 250 11.2 Φυσικοί Πόροι .................................................................................... 252 11.3 Στόχοι ................................................................................................ 253 11.4 Μορφές Διακυβέρνηση......................................................................... 254 11.5 Η Λευκή Βίβλος .................................................................................. 255 11.6 Οι αρχές της διακυβέρνησης ............................................................... 257 11.7 Χωρική διακυβέρνηση ......................................................................... 259 xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12.1 Έννοιες και Ορισμοί .......................................................................... 261 12.2 Ιστορική Ανασκόπηση ........................................................................ 263 12.3 Προϋποθέσεις της πράσινης ανάπτυξης ............................................... 265 12.4 Ευρωπαϊκό Θεσμικό Πλαίσιο ............................................................... 266 12.5 Μεθοδολογικό Πλαίσιο ....................................................................... 269 12.5.1 Περιβαλλοντικές επιπτώσεις και ανάπτυξη .......................................... 269 12.5.2 Οικονομικά εισροών-εκροών και βιομηχανική οικολογία ..................... 270 12.6 Στοχαστική ανάλυση εισροών-εκροών ................................................... 271 12.7 Προμήθεια, χρήση και πίνακες εισροών εκροών .................................... 272 12.8 Πολλαπλασιαστές εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα .............................. 274 12.9 Μειώσεις των εκπομπών ρύπων μέσω του εξωτερικού εμπορίου .............. 275 12.10 Συμπεράσματα .................................................................................. .277 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 ΧΩΡΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ 13.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 280 13.2 Μη-τυχαιότητα σε χωρικά δεδομένα ..................................................... 283 13.3 Χωρικά μοντέλα ................................................................................. 286 13.3.1 Γραμμικά χωρικά μοντέλα ................................................................. 289 13.3.2 Εμπειρική Απεικόνιση ....................................................................... 292 13.3.3 Οικονομικές και Τεχνολογικές Εξωτερικότητες .................................... 294 13.4 Προσδιορισμός Μοντέλων ................................................................... 295 13.4.1 Χωρική αυτοσυσχέτιση χωρίς ενδογένεια ............................................. 295 13.4.1.1 Το πρόβλημα της αντανάκλασης (reflection problem) ....................... 296 13.4.1.2 Αντιμετώπιση του προβλήματος της αντανάκλασης ........................... 298 13.4.2 Χωρική αυτοσυσχέτιση με ενδογένεια ................................................. 301 13.4.3 Κατηγοριοποίηση Μη Εμφανών Χωρικών Δεδομένων ........................... 303 13.4.4 Χωρικές μέθοδοι ............................................................................... 305 13.5 Εκτιμήσεις με χωρική συσχέτιση .......................................................... 306 xii 13.5.1 Θέματα τυχαιότητας ......................................................................... 306 13.5.2 Τυχαιότητα και εκτιμήσεις ................................................................. 309 13.6 Μεροληψία και χωρικές μεταβλητές ..................................................... 310 13.7 Πειραματικές προσεγγίσεις παραμέτρων με χωρικές συγκεντρώσεις ........ 312 13.8 Συμπεράσματα ..................................................................................... 315 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14 ΧΩΡΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ 14.1 Εισαγωγή ............................................................................................ 317 14.2 Διαπροσωπική και Διαπεριφερειακή Ανισότητα Εισοδήματος ............... .318 14.2.1 Διαπροσωπική Ανισότητα ................................................................... 318 14.2.2 Διαπεριφερειακή ανισότητα ................................................................ 320 14.2.3 Διαχωρισμός Διαπροσωπικής και Διαπεριφερειακής ανισότητας .......... .321 14.2.4 Χωρικές κατανομές ............................................................................ 322 14.3 Χωρικές Μέθοδοι ................................................................................ 323 14.3.1 Δεδομένα .......................................................................................... 323 14.3.2 Μέθοδοι: Δυναμικές Κατανομών ......................................................... 324 14.3.2.1 Διακριτές Αλυσίδες Markov ............................................................. 324 14.3.2.2 Χωρική αυτοσυσχέτιση .................................................................... 326 14.3.2.3 Μετρήσεις Χώρου-Χρόνου ............................................................... 326 14.4 Εμπειρικά αποτελέσματα .................................................................... 326 14.4.1 Δυναμικές της ανισότητας .................................................................. 327 14.4.2 Xωρική Κατανομή της Ανισότητας ...................................................... 329 14.4.3 Ομοιογενείς Δυναμικές Ανισότητας ..................................................... 332 14.4.4 Χωρικές δυναμικές αυτοσυσχέτισης .................................................... 334 14.4.4.1 Παγκόσμια και τοπική χωρική αυτσυσχέτιση ................................... 334 14.4.4.2 Χωρικό Τεστ Markov ...................................................................... 335 14.5 Συμπεράσματα .................................................................................... 339 xiii ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15 Ισορροπία και Χωροταξική Οικονομική Δραστηριότητα 15.1 Εισαγωγή ......................................................................................... 342 15.2 Κατασκευή γενικών ποσοτικών χωρικών μοντέλων .............................. 347 15.3 Χαρακτηριστικά χωρικού ποσοτικού μοντέλου ................................... 356 15.4 Εμπειρικό ποσοτικό χωρικό μοντέλο ................................................. 358 15.4.1 Προτιμήσεις καταναλωτή .................................................................. 359 15.4.2 Παραγωγή ........................................................................................ 360 15.4.3 Δείκτες τιμών και μερίδια δαπανών ................................................... 360 15.4.4 Εισόδημα και κινητικότητα πληθυσμού ............................................. 361 15.4.5 Γενική ισορροπία ............................................................................. 362 15.4.6 Αντιστροφή μοντέλου ........................................................................ 364 15.4.7 Αντισταθμίσεις χωρικών μοντέλων .................................................... .365 15.4.8 Χωρική ευημερία ............................................................................. 365 15.4.9 Ποσοτική Απεικόνιση ....................................................................... 369 15.5 Περιφερειακή διάσταση χωρικού μοντέλου ........................................ 372 15.6 Εμπειρική απεικόνιση μοντέλων ....................................................... 377 15.6.1 Πρόσβαση στην αγορά ...................................................................... 377 15.6.2 Παραγωγικότητα και Πυκνότητα ........................................................ 380 15.7 Η εξέλιξη της χωρικής κατανομής της οικονομικής Δραστηριότητας ....... 381 15.8 Συμπεράσματα ................................................................................... 382 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16 Χωρική Εξάρτηση και Επιχειρηματικότητα 16.1 Βασικές έννοιες ................................................................................. 384 16.2 Η πρόκληση της χωρικής εξάρτησης .................................................... 386 16.3 Χωρική ετερογένεια και μέθοδος ελαχίστων τετραγώνων (OLS) ............... 387 16.4 Χωρική εξάρτηση και επιχειρηματικότητα ........................................... 388 16.5 Μοντέλα χωρικής εξάρτησης και γραμμική παλινδρόμηση ................... 391 16.5.1 Χωρική κατασκευή των δεδομένων ..................................................... 392 16.5.2 Διάγνωση χωρικής εξάρτησης ............................................................ .393 xiv 16.6 Μοντέλα χωρικής υστέρησης και χωρικού σφάλματος .......................... 394 16.6.1 Επιλογή χωρικού μοντέλου ................................................................ 395 16.6.2 Απεικονίσεις μεθόδων χωρικής εξάρτησης ........................................... 396 16.6.3 Απεικόνιση δεδομένου σημείου .......................................................... 397 16.7 Εμπειρικό παράδειγμα: Υψηλής τεχνολογίας νεοσύστατες επιχειρήσεις (high tech start-ups) .......................................................................... 403 16.8 Συμπεράσματα ................................................................................... 412 Βιβλιογραφία ...................................................................................... 417