BookStation

 Ποιον θεωρούν οι Γερμανοί ως τον σημαντικότερο ποιητή τους για τον 20όν αιώνα; Μήπως τον Μπρεχτ, τον Ρίλκε ή τον Τσελάν; Όχι, τον Γκόττφρηντ Μπεν ψήφισαν πρώτο, με μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο, σε έρευνα που συμμετείχαν οι πιο γνωστοί ποιητές και κριτικοί της Γερμανίας. 

Με χαρά σας παρουσιάζουμε την πρώτη ανθολογία ποιημάτων του Γκόττφρηντ Μπεν στα ελληνικά, σε εξαιρετική μετάφραση, εισαγωγή και επίμετρο του Κώστα Κουτσουρέλη. 

Πρωταγωνιστής του εξπρεσσιονιστικού κινήματος, φυσιογνωμία μαγνητική για τους συγχρόνους του αλλά και άνθρωπος πολωτικός και αμφιλεγόμενος, ο Γκόττφρηντ Μπεν γεννήθηκε στην επαρχία του Βρανδεμβούργου το 1886. Κρίσιμη διαμορφωτική εμπειρία ήταν για κείνον ο προτεσταντικός περίγυρος όπου μεγάλωσε, ως γιος και εγγονός λουθηρανού πάστορα. Επίσης, οι ιατρικές του σπουδές και το επάγγελμα του δερματολόγου-αφροδισιολόγου που άσκησε επί δεκαετίες.

Η πρώτη του συλλογή το 1912 -το Νεκροτομείο, μια πλακέτα με εννέα ποιήματα όλα κι όλα- έμελλε να αποδεχθεί από τα σημαντικότερα ντεμπούτα και, συγχρόνως, τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της λογοτεχνικής ιστορίας. Στο απόγειο της δημιουργικότητάς του θα φτάσει μεταπολεμικά, όταν με τα ποιήματά του θα μιλήσει για τον ηθικό και ψυχικό κατακερματισμό του καιρού του. Πέθανε το 1956 στο Βερολίνο, την πόλη όπου πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του και μνημείωσε στους στίχους του. Σήμερα θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ποιητές της γλώσσας του και του 20ού αιώνα. 

«Πολύ προτού τον γνωρίσω ήμουν αναγνώστρια των ποιημάτων του, είχα το Νεκροτομείο του πλάι μου στο κρεβάτι: ένα φρικώδες καλλιτεχνικό θαύμα, μια θανατερή ονειροφαντασιά που παίρνει σχήμα. Οδύνες βαθιές που σχίζουν τα λαρύγγια και βουβαίνονται, κοιμητήρια που μεταμφιέζονται σε σανατόρια και αναφύονται εμπρός στις κλίνες του πάμπλουτου πόνου. Εγκυμονούσες που από τους μακρινούς του θαλάμους ολολύζουν ως το πέρας του κόσμου [...] Κάθε του στίχος είναι ένα δήγμα λεοπάρδαλης, ένα άλμα αγριμιού. Πέννα του είναι το κόκκαλο με το οποίο ανασταίνει την λέξη»

ΕΛΖΕ ΛΑΣΚΕΡ-ΣΥΛΕΡ 

«Η νοσταλγία του Μπεν είναι ασίγαστη, η δίψα του για τις μεγάλες τραγικές εποχές της ανθρωπότητας, που ήταν τόσο μακριά από την ιδέα της προόδου [...] Όποιος έτσι μιλά, στέκει απομονωμένος. Αφήνει την φωνή του να ηχεί, όμως δεν προσδοκά πλέον απάντηση. Ό,τι απομένει είναι η πικρία, η μοναξιά, το μίσος. Όμως το μίσος ενός τέτοιου μοναξιασμένου ανθρώπου είναι θετικότερο, γονιμότερο, ισχυρότερο από τις δικές μας φιλοφροσύνες, τις πάντα πρόθυμες να συμβιβαστούν».

ΚΛΑΟΥΣ ΜΑΝ 

«Σχεδόν κανείς άλλος γερμανόφωνος ποιητής του 20ου αιώνα δεν παραμένει τόσο παρών στη συνείδηση του αναγνωστικού κοινού» ΜΑΡΣΕΛ ΡΑΪΧ-ΡΑΝΙΤΣΚΙ