BookStation

 Στους δύο προηγούμενους τόμους αυτού του συγγράμματος το επίκεντρο του ενδιαφέροντος ήταν στη συμπεριφορά ενός καταναλωτή, στους νόμους της παραγωγής και του κόστους μιας επιχείρησης, και στις δυνάμεις που προσδιορίζουν τη διάρθρωση μιας αγοράς. Έτσι, άλλοτε ρητά, με την υπόθεση ceteris paribus, και άλλοτε άρρητα, αγνοούσαμε τις επιδράσεις που πηγάζουν από την αλληλεξάρτηση των φορέων και των αγορών στην οικονομία. Στον ανά χείρας τόμο μας ενδιαφέρουν αυτές ακριβώς οι επιδράσεις.

Τα κύρια ερωτήματα τα οποία εξετάζονται είναι: 1) έχει η οικονομία της αγοράς την τάση να επιτύχει ταυτοχρόνως ισορροπία για όλους τους καταναλωτές, όλες τις επιχειρήσεις, και όλες τις αγορές; 2) αν την έχει, μέσα από ποιους μηχανισμούς διοχετεύονται και πόσο καλά χρησιμοποιούνται οι διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι; 3) πόσο εύρωστες είναι οι απαντήσεις στα προηγούμενα ερωτήματα όταν οι υποθέσεις για την πολυπλοκότητα, το δυναμισμό και το θεσμικό πλαίσιο της υπό παρατήρηση οικονομίας αλλάζουν; 4) υπάρχουν εγγενή ή τεχνητά εμπόδια στη γενική ισορροπία; 5) εάν υπάρχουν, ποιες είναι οι παρενέργειες που προκαλούν και πως μπορούν να αντιμετωπισθούν, σε όποιο βαθμό είναι αυτό εφικτό; κλπ. Προφανώς, πρόκειται για θέματα τα οποία στην Ελληνική τουλάχιστον βιβλιογραφία δεν έχουν προσελκύσει την προσοχή η οποία σίγουρα τους αξίζει.

Η τελευταία διαπίστωση ενισχύεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι, στην παρούσα Β' Έκδοση, τα πιο πάνω θέματα καλύπτονται τόσο από την παραδοσιακή σκοπιά της στατικής γενικής ισορροπίας, όσο και από την πλέον σύγχρονη, η οποία δίνει έμφαση στα δυναμικά χαρακτηριστικά της οικονομίας. Για το σκοπό αυτό ένα από τα κύρια κεφάλαια που προστέθηκαν επικεντρώνεται στην θεωρία του κεφαλαίου. Εν συνεχεία παρουσιάζονται τα κύρια υποδείγματα τα οποία αναγνωρίστηκαν ως κλασικές συμβολές στην εξέλιξη της δυναμικής γενικής ισορροπίας.

Και, τέλος, η παρουσίαση κλείνει με μια σύντομη αναφορά στα προβλήματα που δημιουργούν οι κίνδυνοι και η αβεβαιότητα.

Αρχικά, ο τόμος είχε σχεδιαστεί να περιλαμβάνει τρεις θεματικές ενότητες. Αυτές ήταν: η Γενική Στατική Ισορροπία, η Γενική Δυναμική Ισορροπία, και η Θεωρία των Δημόσιων Επιλογών και του Ρόλου της Κυβέρνησης. Όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1994 προκειμένου να καλύψει επείγουσες ανάγκες της διδασκαλίας της Μικροοικονομικής θεωρίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο τόμος περιελάμβανε τα κεφάλαια 16, 17 και 18 τα οποία ήταν αφιερωμένα στην πρώτη θεματική ενότητα. Τότε είχα την πρόθεση να ολοκληρώσω τον τόμο σύντομα. Αλλά μια που δεν πίεζαν οι ανάγκες και μια που άλλαζαν οι προτεραιότητες, έμεινε ημιτελής για πάρα πολλά χρόνια.

Εκτός από τα πιο πάνω τρία κεφάλαια, η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει πέντε επιπλέον κεφάλαια τα οποία είναι αφιερωμένα στην Δυναμική Γενική Ισορροπία. Προσωπικά θεωρώ ότι ο τόμος πρέπει να συμπληρωθεί και με την τρίτη θεματική ενότητα γιατί από τη σχετική βιβλιογραφία γνωρίζουμε ότι οι θεσμοί μέσω των οποίων αποφασίζονται και υλοποιούνται οι δημόσιες επιλογές επηρεάζουν σημαντικά τη γενική ισορροπία, κυρίως στη δυναμική της διάσταση. Αλλά για τώρα οποιαδήποτε απόπειρα να προστεθούν μερικά ακόμη κεφάλαια προκειμένου να καλυφθούν θέματα που αφορούν στο ρόλο της κυβέρνησης στην οικονομική ανάπτυξη, στη διανεμητική δικαιοσύνη, και στη λειτουργία των νόμων και των θεσμών, θα ξεπερνούσε ίσως τα καθιερωμένα όρια και τις αναλογίες των επί μέρους γνωστικών αντικειμένων της Μικροοικονομικής Θεωρίας. Γι' αυτό, ο αρχικός σχεδιασμός εγκαταλείφθηκε και ένα μέρος της ύλης που προόριζα για την τρίτη θεματική ενότητα κυκλοφόρησε εντωμεταξύ αυτοτελώς υπό μορφή είτε πανεπιστημιακών σημειώσεων είτε αρθρογραφίας στον Ελληνικό περιοδικό τύπο.

Κατά τη διάρκεια των ετών που πέρασαν από την πρώτη έκδοση, ευτύχησα να έχω τη βοήθεια περισσότερων συνεργατών και αφοσιωμένων φοιτητών που μπορώ να θυμάμαι η μπορώ να

αναφέρω χωρίς να γίνω κουραστικός. Μεταξύ αυτών οι οποίοι με βοήθησαν ιδιαίτερα με τις ερωτήσεις τους και τις κριτικές παρατηρήσεις τους, επιθυμώ να ευχαριστήσω το φοιτητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Στυλιανό Κοντέα. Πολύτιμη ήταν επίσης η βοήθεια που έλαβα από τον Ιάκωβο Ψαριανό και την ?ννα Καλλιάνη. Οι ώρες που αφιέρωσαν για το σκοπό αυτό στη βιβλιοθήκη και στον ηλεκτρονικό υπολογιστή ήταν πολύτιμες και συνέβαλαν περισσότερο απ' ότι θα διαπιστώσουν. Οι κυρίες Δήμητρα Δημάκου και ?ννα Μπήτρου διάβασαν το κείμενο και εισηγήθηκαν πολλές γλωσσικές και γραμματικές τροποποιήσεις οι οποίες βελτίωσαν αισθητά την εμφάνιση, την ορθότητα και τη ροή του λόγου. Για τη βοήθεια τους αυτή είμαι υποχρεωμένος και τους απευθύνω εγκάρδιες ευχαριστίες. Τέλος, η αφιέρωση του τόμου στην ?ννα Μπήτρου έχει την έννοια της εξόφλησης ενός από μακρού αναληφθέντος χρέους και χαίρομαι για την ευκαιρία.