BookStation

 Η σωματική ευεξία, η πνευματική ικανοποίηση και η αναψυχή συνιστούν κυρίαρχες πολιτισμικές λειτουργίες. Στην πρώτη καθοριστικός παρά­γων διαμόρφωσης και διατήρησης είναι η άσκηση και ο αθλητισμός, μέσω των οποίων οι πολίτες επηρεάζουν ενεργητικά την ατομική σωματική φυσική τους κατάσταση. Στην πνευματική ικανοποίηση σημαντικό ρόλο έχουν οι λειτουργίες του πολιτισμού: το θέατρο, ο κινηματογράφος, η μουσική, η λογοτεχνία, τα εικαστικά δρώμενα και γενικά κάθε περιεχό­μενο τέχνης που δημιουργεί ατομικές και συλλογικές «αισθητικές ανα­τάσεις». Στην αναψυχή τέλος κυριαρχούν οι λειτουργίες της ψυχαγωγίας, παθητικές και ενεργητικές, όπως οι παρέες, τα γλέντια-πανηγύρια, η γαστρονομία, οι εκδρομές, τα ταξίδια και τα θεάματα. Μέσω αυτών οι πολίτες ευχαριστούνται, διασκεδάζουν και απολαμβάνουν μια χαλαρή σωματικο-συναισθηματική ατομική κατάσταση.
Η κοινωνιολογική διάσταση των τριών παραπάνω πολιτισμικών λει­τουργιών παραπέμπει στο έθος, τα ήθη, τις εθιμικές συνήθειες και επι­δράσεις που δέχονται οι πολίτες από τις κοινωνίες όπου ζουν και οι οποίες διαμορφώνουν ανάλογες έξεις. Στο κοινωνικό περιβάλλον και στις πολιτισμικές λειτουργίες οι πολίτες μεταφέρουν γενεαλογικά, στερεοτυ­πικά ή νεοδιαμορφούμενα στοιχεία ως χαρακτηριστικά κουλτούρας τα οποία σταθερά ή εξελισσόμενα οροθετούν τις ατομικές και συλλογικές αναφορές τους. Είναι δε γνωστό ότι η ελληνική παράδοση τόσο στον αθλητισμό, όσο και στον πολιτισμό και την αναψυχή είναι πλούσια και διαχρονική: οι λειτουργίες τους έχουν διεθνή αναφορά και χρήση.
Στον Τουρισμό/Ταξίδια οι μορφές/είδη δραστηριοτήτων που επιλέγο­νται κατά την διάρκεια τους, είναι αποτέλεσμα των «ευκαιριών και δυνα­τοτήτων» που παρέχονται στους «ταξιδιώτες». Αφορούν δε όλες τις προ­αναφερόμενες δράσεις μέσω των οποίων καλύπτουν τις πνευματικές και ψυχοσωματικές τους ανάγκες στη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου τους.
Οι πολιτισμικές λειτουργίες σε κάθε κοινωνία και κοινωνική ομάδα εί­ναι καθοριστικές για την καθημερινότητα των πολιτών, διότι διαμορφώ­νουν, υποστηρίζουν και εξισορροπούν αντίρροπες συγκρουσιακές-αντα­γωνιστικές καταστάσεις. Το σύγγραμμα αυτό, μέσω της θεωρητικής και βιωματικής διαχρονικής μελέτης των τριών πολιτισμικών λειτουργιών στην ελληνική κοινωνία προτείνει τρόπους, μέσα και περιεχόμενα ορ­γάνωσης και εφαρμογής τους με σκοπό την ποιοτική αναβάθμιση της καθημερινότητας των πολιτών.

Ο Παντελής Κωνσταντινάκος είναι Καθηγητής στο Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Διδάσκει Κοινωνιολογία του αθλητισμού, Οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, Αθληση για όλους και Δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου.